Pierwszy pracownik: umowa o pracę, zlecenie czy dzieło
Trzy rodzaje umów, ich realne konsekwencje składkowe i podatkowe oraz obowiązki rejestracyjne pracodawcy.
Umowa o pracę
Najszersza ochrona dla zatrudnionego (urlop, okres wypowiedzenia, ochrona przed zwolnieniem) i najwięcej obowiązków po stronie pracodawcy: pełne składki ZUS (w tym wypadkowe, na Fundusz Pracy), rejestracja pracownika w ZUS w ciągu 7 dni od zatrudnienia, prowadzenie akt osobowych, przestrzeganie przepisów BHP.
Umowa zlecenie
Umowa cywilnoprawna — mniej formalności niż etat, ale nadal (w większości przypadków) podlega składkom ZUS, jeśli zleceniobiorca nie ma innego tytułu do ubezpieczeń pokrywającego już minimalną podstawę. Brak urlopu, brak okresu wypowiedzenia w rozumieniu kodeksu pracy — strony rozliczają się na warunkach umowy.
Umowa o dzieło
Najwęższe zastosowanie — dla konkretnego, mierzalnego rezultatu (np. napisanie tekstu, wykonanie grafiki), nie dla stałej, powtarzalnej pracy. W większości przypadków nie podlega składkom ZUS, co bywa nadużywane — Zakład Ubezpieczeń Społecznych aktywnie kontroluje, czy umowa o dzieło nie maskuje w rzeczywistości zlecenia lub etatu.
Obowiązki rejestracyjne pracodawcy
Zatrudnienie pierwszej osoby (na dowolnej z powyższych umów podlegającej ubezpieczeniom) wymaga zgłoszenia płatnika składek w ZUS, a po zakończeniu roku — rozliczenia PIT-11 dla zatrudnionego. Jeśli korzystałeś(aś) z Ulgi na start jako jednoosobowa działalność, zatrudnienie pracownika jej nie przerywa — to odrębne zobowiązanie składkowe dotyczące pracownika, nie właściciela firmy.